Złote wille za cenę zdrowia i życia obywateli. JAK ELITA KUPYWAŁA SOBIE WIECZNOŚĆ, ZOSTAWIAJĄC MILIONY W KOLEJKACH ŚMIERCI
Mroźny, grudniowy poranek tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego ósmego roku w Warszawie. Podczas gdy miliony obywateli trzęsły się z zimna w tasiemcowych kolejkach po kilkanaście “numerków” do lekarza, za ceglanym murem przy ulicy Emilii Plater rozgrywał się zupełnie inny scenariusz. Czarna wołga bezgłośnie podjeżdżała pod podgrzewany podjazd. Dla partyjnego dygnitarza szklane drzwi otwierały się same, ukazując krainę medycznego luksusu, klimatyzatorów i zapachu świeżej kawy. Tak właśnie wyglądała mityczna “równość” i “sprawiedliwość społeczna” w PRL-u – system, który na ustach niósł hasła o darmowej i równej dla wszystkich ochronie zdrowia, a w tajemnicy budował bezwzględne imperium medyczne, przeznaczone wyłącznie dla starannie wyselekcjonowanej kasty najwyższych decydentów.
Ta absolutnie odseparowana rzeczywistość medyczna była jednym z najpilniej strzeżonych sekretów ludowego państwa. Dla zwykłego obywatela ulica Emilii Plater 18, pełniąca rolę centralnej polikliniki, oficjalnie nie istniała. Brakowało na niej szyldu, godzin otwarcia czy państwowego orła, a uważne przypatrywanie się budynkowi mogło grozić natychmiastowym wylegitymowaniem przez milicję. Każdy lekarz i sprzątaczka zatrudnieni w tym przybytku musieli przejść morderczą weryfikację Służby Bezpieczeństwa oraz złożyć oświadczenie o zachowaniu ścisłej tajemnicy państwowej. Powód tego morderczego rygoru był brutalnie prosty. Gdy w miejskich szpitalach pielęgniarki z desperacją wygotowywały po raz enty te same, stępione igły ze szkła i stali, szlifując je na pudełkach od zapałek, a brakowało im nawet tak podstawowych środków jak lignina czy wata, elitarny ośrodek tonął w zachodnim przepychu. Jednorazowe sterylne akcesoria, szwajcarskie monitory, japońskie światłowody i tony oryginalnych, luksusowych leków były tam chlebem powszednim.
Dysproporcja między tymi dwoma światami przyprawia o dreszcze. Kiedy robotnik trafiał na oddział po ciężkim zawale serca, z braku sprzętu czuwał nad nim lekarz z mechanicznym stoperem, podczas gdy chory zamarzał w nieszczelnej, wieloosobowej sali. W tym samym czasie, gdy wiceminister poczuł lekką niestrawność po sutej kolacji, natychmiast przewożono go na Emilii Plater. W 12 minut lądował w wyciszonym apartamencie z podgrzewanym, hydraulicznym łóżkiem i opieką dwóch profesorów. Absurd systemu polegał na tym, że medyczne teczki decydentów prowadzono niemal jak akta szpiegowskie, stosując kody numeryczne i kamuflując wszelkie dolegliwości, które mogłyby zaszkodzić nienagannemu wizerunkowi rzekomo stalowego zdrowia dygnitarza. Zawały opisywano jako “przejściowe zaburzenia wegetatywne”, a o chorobach psychicznych czy udarach po prostu kłamano w dokumentach.
Cały ten bizantyjski przepych był finansowany z mrocznych, dewizowych funduszy, pozyskiwanych najczęściej w operacjach rodem z filmów szpiegowskich. Tak zwana operacja “Ampułki dewizowe” polegała na sprowadzaniu najdroższych leków prosto z Zachodu. Nocne, niezapowiedziane loty PLL LOT z Zurychu dostarczały termoboksy na lotnisko Okęcie, skąd bez żadnej kontroli celnej trafiały prosto pod drzwi dygnitarzy. Podczas gdy ojciec musiał czekać dziewięć miesięcy na zgodę na zdobycie za dewizy lekarstwa dla umierającego dziecka, dymiące pudło z francuskimi lekami lądowało pod willą sekretarza jeszcze tego samego popołudnia – wystarczył jeden faks z poleceniem CITO. Sytuacja nabierała całkowicie groteskowego wymiaru, gdy najwyżsi rangą aparatczycy chorowali nieco poważniej. Rzekomo znienawidzeni “kapitaliści” z Wiednia i Paryża lądowali na pokładach wojskowych odrzutowców bezpośrednio w Warszawie, inkasując w jedną noc równowartość wieloletniej pensji polskiego robotnika.
Ta gigantyczna i bezczelna korupcja medyczna prowokowała falę desperacji i upadku w państwowej służbie zdrowia. Pozbawieni podstawowych narzędzi chirurdzy byli zmuszeni w czasie zapaści energetycznej operować przy blasku woskowych świec, odsysając krew przy użyciu szmatek, a usztywnienie na otwarte złamanie sporządzać z budowlanego gipsu i bandaży. Skutkiem tych warunków był masowy exodus najlepszych fachowców, którzy zamiast ratować rodaków uciekali na Zachód, przemycając zmikrofilmowane dokumenty zaszyte w podszewkach starych płaszczy, lub desperacko wybierali posady w ogarniętych wojnami rejonach Afryki w zamian za garść twardej waluty. Zrozpaczone społeczeństwo, widząc absolutną niewydolność systemu i puste apteki, masowo zaczęło szukać pomocy w ziołolecznictwie i wielotysięcznych seansach bioenergoterapeutów, traktując czary i medycynę ludową jako jedyną deskę ratunku, za cichym i cynicznym przyzwoleniem bezpieki.
Dzisiejsza nostalgia za powojennymi, państwowymi usługami często spycha na dno te przerażające, ukrywane przed wzrokiem społeczeństwa fakty. Za fasadą monumentalnych szpitali i rzekomej równości krył się potworny mechanizm selekcji życia. Komunistyczne władze dobrze wiedziały, w jakim stanie jest państwowa medycyna. Zamiast ją naprawiać, po prostu odgrodziły się kordonem luksusu, udowadniając w najokrutniejszy możliwy sposób, że dla partyjnego legitymacji i kilku wiedeńskich ampułek warte było zamrozić setki tysięcy ludzi w zaciśniętych mrozem kolejkach, pozostawiając ich na pastwę urojonych systemów i cudotwórców.
